گزارش محمد البرادعي مديرکل آژانس بين المللي انرژي اتمي در مورد فعاليت هاي هسته يي صلح آميز جمهوري اسلامي ايران در 9 صفحه منتشر شد. آژانس بين المللي انرژي اتمي در تازه ترين گزارش خود درباره برنامه هسته يي ايران اعلام کرد که پاسخ هاي ارائه شده ايران درباره برنامه هاي سانتريفوژهاي P1 و P2 مطابق با يافته هاي آژانس است و به اين ترتيب، با بسته شدن پرونده اين موضوع، يکي از اصلي ترين پرسش هاي آژانس درباره فعاليت هسته يي ايران پاسخ داده شده است. به گزارش ايسنا متن کامل گزارش محمد البرادعي، مديرکل آژانس بين المللي درباره اجراي موافقتنامه پادمان NPT و مفاد مربوط به قطعنامه هاي 1737 (2006) و 1747 (2007) شوراي امنيت سازمان ملل متحد در جمهوري اسلامي ايران به شرح زير است.
گزارش مديرکل؛1- در 30 آگوست 2007 مديرکل اجراي موافقتنامه پادمان هاي NPT و مقررات مربوط با قطعنامه هاي 1737 ( 2006) و 7 ( 2007) شوراي امنيت در جمهوري اسلامي ايران
(corr.1 and Gov/2007/48) را به شوراي حکام گزارش نمود. اين گزارش تحولات مرتبط از آن تاريخ به بعد را شامل مي شود.
A- اجراي برنامه کار در رابطه با موضوعات باقيمانده.
2- در تاريخ 21 آگوست 2007 دبيرخانه و ايران به تفاهمي درباره برنامه کار براي حل موضوعات باقيمانده اجراي پادمان ها دست يافتند (ضميمه گزارش Gov/2007/48) از زمان گزارش قبل پيشرفت هاي ذيل در اجراي برنامه کار صورت پذيرفته است.
-A-1 سانتريفوژهاي P1 و P2
روزشمار فعاليت ها از زمان گزارش قبلي به شرح زير مي باشد؛
ہ در تاريخ 31 آگوست 2007 آژانس سوالات باقيمانده مربوط به برنامه غني سازي اورانيوم P1 و P2 را به صورت مکتوب به ايران ارائه نمود.
ہ در 24 و 25 سپتامبر 2007 جلسه يي در تهران بين آژانس و مقامات ايراني براي تشريح سوالات داده شده به ايران برگزار شد.
ہ از 9 تا 11 اکتبر 2007 جلسه ديگري بين آژانس و مقامات ايراني در تهران برگزار شد که در آن ايران به سوالات آژانس پاسخ هاي شفاهي ارائه کرد و آژانس توضيحات و روشنگري هاي بيشتري را خواستار شد.
ہ در 15 اکتبر 2007 آژانس پاسخ هاي مکتوب اوليه به سوالات را دريافت کرد.
ہ از 20 تا 24 اکتبر 2007 يک تيم فني آژانس به منظور مرور دقيق پاسخ ها و اسناد مثبت و مصاحبه با مسوولان مرتبط با برنامه غني سازي اورانيوم P1 و P2 به تهران رفتند.
ہ از 29 اکتبر تا اول نوامبر 2007 آژانس به گفت وگوي خود با مقامات ايراني درباره برنامه غني سازي سانتريفوژ ادامه داد.
ہ ايران اسناد مثبت و توضيحات مکتوب ديگري را ارائه کرد و آژانس گفت وگوها و مصاحبه هايي را با مسوولان ايراني درگير در فعاليت هاي هسته يي در دهه 80 و 90 انجام داد.
ہ در 5 و 12 نوامبر 2007 ايران پاسخ هاي خود را به سوالات آژانس درباره برنامه غني سازي اورانيوم P1 و P2 به صورت مکتوب ارائه کرد.
-A-1-1 دستيابي به تاسيسات و فناوري چرخه سوخت طي سال هاي 1995-1972
4 - بنا به گفته ايران، سازمان انرژي اتمي ايران در سال هاي اوليه قراردادهايي را با مجموعه يي از کشورهاي فرانسه، آلمان، انگليس و امريکا منعقد کرد تا بتواند انرژي هسته يي و حد گسترده يي از خدمات مربوطه چرخه سوخت دست يابد، اما بعد از انقلاب 1979 اين قراردادها که ارزش کل آنها حدود 10 ميليارد دلار بود اجرا نشد. ايران توجه را به اين جلب کرد که يکي از قراردادها که در سال 1976 امضا شده بود براي توسعه کارخانه نيمه صنعتي غني سازي ليزر بوده است. (پي نوشت 1) مقامات عالي رتبه ايراني گفتند که در اواسط دهه 1980 ايران به منظور احياي برنامه هسته يي خود و رفع نياز فزاينده انرژي کشور کار را با بسياري از کشورها را شروع کردند. با استفاده از سرمايه گذاري هاي انجام شده تا آن زمان ايران گفت که تلاش هايش را ابتدا بر تکميل کارخانه انرژي هسته يي بوشهر متمرکز کرد و بدين منظور با نهادهايي از جمله از کشورهاي آرژانتين، فرانسه، آلمان و اسپانيا وارد گفت وگو شد که موفقيتي حاصل نگرديد. همان زمان ايران تلاش هايي براي دستيابي به رآکتورهاي تحقيقاتي از آرژانتين، چين، هند و شوروي سابق انجام داد که آن هم بي نتيجه ماند.
5 - به موازات فعاليت هاي مربوط به کارخانه هاي انرژي هسته يي ايران شروع به ساخت زيربناهاي پشتيباني براي ايجاد مراکز فناوري هسته يي در اصفهان و کرج کرد. ولي جداي از فناوري تبديل اورانيوم که از يک شرکت چيني به دست آمد ايران نتوانست تاسيسات يا فناوري چرخه سوخت هسته يي از خارج دست يابد. در نتيجه به گفته ايران در اواسط دهه 80 تصميم براي دستيابي به فناوري غني سازي اورانيوم از بازار سياه اتخاذ شد.
6 - براي ارزيابي اطلاعات مشروح داده شده توسط ايران آژانس گفت وگوهايي را با مقامات عالي رتبه کنوني و سابق ايران انجام داد. آژانس همچنين اسناد مثبته از جمله قوانين ، قرارداد با شرکت هاي خارجي، موافقتنامه هاي با ديگر کشورها و بازديد از سايت هاي هسته يي ايران را بررسي نمود.
7- با توجه به سابقه طولاني و پيچيدگي برنامه و ماهيت دوگانه فناوري غني سازي براساس اطلاعاتي که تاکنون در دسترس قرار داد آژانس در موقعيتي نيست که درباره ماهيت اوليه بخش هايي از برنامه نتيجه گيري کند. ممکن است زماني که ابعاد ديگر برنامه کار به ابعاد ديگر پرداخته خواهد شد و زماني که آژانس قادر باشد کامل بودن اظهارنامه هاي ايران را راستي آزمايي کند پاسخ به اين سوالات بيشتر روشن شود.
-A-1-2 دستيابي به فناوري سانتريفوژ غني سازي P1
پيشنهاد سال 1987
8- همانگونه که قبلاً به شوراي حکام گزارش شد (بندهاي 14 و 15 گزارش Gov/2007/48) ايران در ژانويه 2005 کپي سند يک صفحه يي دست نويسي را به آژانس نشان داد که در آن پيشنهاد ارائه قطعات و تجهيزات مشخصي به ايران در سال 1978 توسط يک واسطه خارجي داده شده بود. ايران در سال 2005 بيان داشت که اين تنها شاهد مستند باقيمانده درباره دامنه و مندرجات پيشنهاد 1987 مي باشد. در 9 اکتبر 2007 کپي آن سند به آژانس داده شد. برخي از جوانب خاصي از سند نشان مي دهد تاريخ آن 1987 مي باشد ولي منشاء سند هنوز مشخص نشده است. 9- در 5 نوامبر 2007، ايران سير تاريخي به روز شده يي از ملاقات هاي بين ايران و شبکه تامين را که طي سال هاي 1986 تا 1987 انجام شده بود، ارائه کرد. ايران همچنان بر اين نظر است که تنها تعدادي قطعات از دو سانتريفوژ باز شده به اضافه اسناد و نقشه هاي پشتيباني در 1987 توسط شبکه ارسال شده است. ايران بار ديگر تاکيد کرد که فناوري يا تجهيزات تبديل و ريخته گري اورانيوم را از شبکه دريافت نکرده است. و درخواستي براي دريافت سند 15 صفحه يي که روش هاي کاهش UF6 به فلز اورانيوم و ريخته گري آن به نيم کره ها را تشريح مي کند (بند 6 Gov/2007/87) ارائه نکرده است به اين نکات در بخش A-3 زير پرداخته شده است. 10- بنا به گفته ايران تصميم براي دستيابي به فناوري غني سازي توسط رئيس سازمان انرژي اتمي ايران گرفته و توسط نخست وزير ايران تاييد شد. در پاسخ به استفسارات آژانس درباره اسناد مرتبط ديگر درباره پيشنهاد 1987 در 8 نوامبر 2007 کپي سند محرمانه يي از رئيس سازمان انرژي اتمي ايران به نخست وزير به تاريخ 28 فوريه 1987 به آژانس ارائه شد که تاييد نخست وزير در تاريخ 5 مارس 1987 را نيز دربر داشت. رئيس سازمان انرژي اتمي ايران در اين مکاتبه بيان داشت که با فعاليت ها بايد به طور کاملاً محرمانه برخورد شود. در پاسخ به استفسار آژانس مبني بر اينکه آيا هيچ بخش نظامي در اين برنامه درگير بوده است، ايران بيان داشته که هيچ موسسه يي غير از سازمان انرژي اتمي در فرآيند تصميم گيري يا اجراي برنامه غني سازي سانتريفوژ دخالت نداشته است. 11- براساس مصاحبه هاي انجام شده با مقامات ايراني و اعضاي شبکه تامين در دسترس اسناد محدود ارائه شده توسط ايران و اطلاعات خريد جمع آوري شده از طريق تحقيقات مستقل آژانس، آژانس نتيجه گيري کرده است که اظهارات ايران با اطلاعات در دسترس آژانس درباره دستيابي ايران به فناوري غني سازي سانتريفوژ P1 اعلام شده در 1987 همخواني دارد.
تحقيق و توسعه اوليه
12- ايران بيان داشته است که در طول مرحله اول تحقيق و توسعه P1 (R&D) در سال هاي 1993-1987 تنها منابع انساني و مالي محدودي (سه محقق) به اين پروژه اختصاص داده است. بنا به گفته ايران، ايران بر درک کارکرد سانتريفوژها، مونتاژ آنها و توليد داخلي قطعات تاکيد شده بود. ايران همچنين بيان داشت که در اين دوره کار تحقيق و توسعه فقط توسط سازمان انرژي اتمي و بدون حمايت دانشگاه ها يا مرکز تحقيقات فيزيک (PHRC) انجام شد. به گفته ايران هيچ تماسي در اين دوره با شبکه تامين براي درخواست حمايت در حل مشکلات فني که ايران با آن مواجه شده بود برقرار نشد.
13- اظهارات ايران درباره اين مرحله از تحقيق و توسعه با يافته هاي آژانس که بر مبناي مصاحبه هاي انجام شده با مقامات و اعضاي شبکه هسته يي در دسترس، اسناد مثبته ارائه شده توسط ايران و اطلاعات خريد دريافت شده از طريق تحقيقات آژانس همخواني ندارد. ولي نقش دانشگاه فني که در آن آلودگي ذرات اورانيوم يافت شده است هنوز نياز به بررسي دارد (به بخش A-2 نگاه کنيد)
پيشنهاد 1993 و تحقيق و توسعه متعاقب آن
14- همانگونه که قبلاً به شوراي حکام گزارش شد (بند 15 گزارش GOV/2007/15) اظهارات ايران و اعضاي کليدي شبکه تامين درباره وقايع منجر شده به پيشنهاد اواسط دهه 90 در تعارض با يکديگر مي باشد. طي جلسات برگزار شده در اکتبر 2007، ايران روزشمار به هنگام از وقايع 1993 تا 1999 را که برخي از جزئيات مربوط به ملاقات ها، افراد شرکت کننده و دريافت هاي تجهيزات سانتريفوژ P1 از طرف شبکه در طول اين دوره را روشن مي ساخت به آژانس ارائه کرد.
15- ايران مجدداً عنوان کرد که در 1993 شبکه عرضه به ابتکار خود به شرکت ايراني پيشنهاد فروش فناوري غني سازي را ارائه کرده است. اين پيشنهاد به اطلاع رئيس سازمان برنامه و بودجه ايران که عضو شوراي انرژي اتمي کشور نيز بوده رسيده بود. اين پيشنهاد سپس توسط سازمان انرژي اتمي ايران دنبال شد (بند 16 گزارش GOV/2005/67).
16- آژانس تاکنون نتوانسته است اظهارات ايران درباره اينکه شبکه عرضه مبتکر پيشنهاد 1993 بوده است را تاييد کند. اطلاعات داده شده توسط ايران درباره دريافت ها و ملاقات هاي فني بعد از 1993 را اطلاعات براساس مصاحبه هاي انجام شده با برخي از افراد شبکه مطابقت دارد. براساس مصاحبه هاي انجام شده با مقامات ليبي و اعضاي شبکه تامين و اطلاعات از منابع ديگر، آژانس نتيجه گرفته است که بيشتر اقلام مربوط به پيشنهاد 1993 ابتدائاً توسط اتحاديه جماهير عربي ليبي سفارش شده بود، اما در واقع در دوره 1994 تا 1996 به ايران تحويل شده است.
17- ايران اظهار کرده است در طول دوره 1999-1993، کماکان با مشکلاتي پيرامون توليد قطعات سانتريفوژهاي P1 و ساخت سانتريفوژهاي مورد اطمينان از نوع P1 بوده است. ايران گفته است که تنها تعداد محدودي نيروي انساني تا 1997 در اين پروژه درگير بوده اند و اينکه حوالي 1998 مطالعات بيشتر تئوري و عملي در دانشگاه امير کبير آغاز گرديد. اين اظهارات ايران در اين زمينه با سوالات فني که از سوي پرسنل سازمان انرژي اتمي ايران از شبکه انجام شده است و اطلاعات مربوط به خريدها که در اختيار آژانس است تطابق دارد.
18- ايران اظهار کرد که آزمايش سانتريفوژ P1 را با موفقيت در اواخر دهه 1990 انجام داده و تصميمي مبني بر انجام تحقيق و توسعه با ابعاد وسيع تر اتخاذ گرديد که در نهايت منجر به کارخانه غني سازي شد. در آن راستا ايران اظهار کرد که اماکني را در هشتگرد کرج، نطنز و اصفهان قبل از تصميم گيري ساخت کارخانه غني سازي در نطنز مورد بررسي قرار داد. در طول اين مدت فعاليت هاي خريد اقلام شدت يافت و تجهيزات خلأ و همچنين مواد خام از جمله فولاد ماراجينگ و آلومينيوم با قدرت بالا از خارج تهيه گرديد. ايران اسامي، محل ها و فعاليت هاي کارگاه هاي مربوط به توليد داخلي قطعات سانتريفوژ را که اکثر اين کارگاه ها متعلق به سازمان هاي صنايع نظامي بوده است ارائه کرد (Para 37, GOV/2004/11) اطلاعات ارائه شده توسط ايران در رابطه با زمان اين خريدها و ميزان آن اقلام با يافته هاي آژانس مطابقت دارد.
A-1-3 دستيابي تکنولوژي سانتريفوژ P2
19- ايران اظهار کرده است شبکه در جلسه 1996 در دوبي به منظور جبران کيفيت پايين قطعات سانتريفوژ P1 فراهم شده از شبکه، يک ست کامل از نقشه هاي عمومي سانتريفوژ P2 را به ايران تحويل داد. اين اظهارات در مصاحبه آژانس با افراد کليدي شبکه مورد تاييد قرار گرفت.
20- ايران تاکيد کرد که اگرچه نقشه ها در 1996 تحويل شد اما هيچ کاري در زمينه سانتريفوژ P2 تا سال 2002 آغاز نشد. ايران براساس اظهارات مديران عالي رتبه قبل و حال در سازمان انرژي اتمي ايران، در آن زمان هنوز توانايي هاي فني و علمي براي اشراف بر ساخت ماشين هاي سانتريفوژ را به دست نياورده بود. آژانس اطلاعات قابل اطمينان را در رابطه با خريدهايي از ماشين هاي سانتريفوژ P2 يا اقلام مربوط به آن در اين دوره زماني را به دست نياورده است (شاهد قبلي که در سند (Para 18 GOV/2006/15) نمي تواند کماکان مورد اشاره قرار گيرد.
21 - در سال 2002 سازمان انرژي اتمي ايران قراردادي را با يک شرکت خصوصي براي ساخت سانتريفوژ اصلاح شده p2 منعقد کرد.
(Para 45, GOV/2004/11) در 5 نوامبر 2007 آژانس يک کپي از قرارداد که محتواي آن با مصاحبه هاي قبل با صاحب شرکت که براي مصاحبه در اين زمان در دسترس نبود مطابقت داشت دريافت کرد. قرارداد در مارس 2003 متوقف شد اما صاحب شرکت اظهار داشته است که او کار خود را با ابتکار خودش تا ژوئن 2003 ادامه داد.
22- صاحب شرکت در مصاحبه هاي قبل اظهار کرد که قادر بوده است کليه مواد خام و اقلام جزيي را به استثناي بربرينگ ها، روغن ها و مغناطيس ها، از منابع داخلي تامين کند که اين امر با اطلاعات خريدها که اخيراً در دسترس آژانس است مطابقت دارد. صاحب شرکت اظهار کرد که 150 مغناطيس با مشخصات p2 تهيه کرده و تلاش کرده است ده ها هزار مغناطيس بيشتر را نيز تهيه کند، اما اين سفارش ها از سوي فروشندگان لغو شده است.
سازمان انرژي اتمي ايران اعلام کرد که پس از توقف قرارداد صاحب شرکت درصدد تامين مغناطيس هاي اضافي براي سازمان بوده است که با شکست مواجه شد، اين امر نيز با اطلاعات موجود در آژانس که براساس تحقيقاتش حاصل شده است مطابقت دارد. ايران تاييد کرد که روتورهاي سانتريفوژ p2 از نوع کامپوزيت در کارگاهي مستقر در سازمان صنايع دفاع (DIO) ساخته شده است (para 22, GOV/2004/34)
23- براساس بازديدهاي انجام شده توسط بازرسان آژانس از کارگاه p2 در سال 2004، مطالعه قرارداد صاحب شرکت، گزارش کار و دفتر عملکرد و اطلاعات موجود پيرامون درخواست هاي خريد، آژانس نتيجه گرفته است که اظهارات ايران پيرامون فعاليت هاي اظهار شده (R&D) در زمينه P2 با يافته هاي آژانس مطابقت دارد. نمونه هاي محيط زيست که از اماکن مربوط به R&D و تجهيزات برداشته شده است شواهدي از اينکه مواد هسته يي در اين آزمايشات انجام شده باشد را نشان نمي دهد.
A-2 منشاء آلودگي
24- در 15 سپتامبر 2007 آژانس به طور مکتوب سوالاتي مرتبط با منشاء آلودگي ذرات اورانيوم در دانشگاه فني را به ايران ارائه داد و خواستار دسترسي به اسناد و افراد و نيز تجهيزات مربوطه و مکان هاي مربوطه، نمونه برداري، سوالات شامل منشاء ذرات آلودگي سند شماره (Para 24, GOV/2006/53) نوع تجهيزات، استفاده فرضي از تجهيزات، اسامي افراد و نقش آنان و موسسات شان شامل مرکز فيزيک (PHRC) شد. بر اساس برنامه کاري ايران مي بايست پاسخ به سوالات را ارائه و دسترسي هاي درخواستي طي چند هفته آينده اعطا کند.
A-3 سند اورانيوم فلزي
25- آژانس در 8 نوامبر 2007 يک کپي از سند 15 صفحه يي که روش تبديل UF6 به اورانيوم فلزي و ريخته گري آن را به صورت نيم کره تشريح مي کرد تحويل گرفت. ايران تاکيد کرد که اين سند همراه با اسناد P1 در 1987 دريافت شده است. آژانس اين سند را با پاکستان، کشوري که به عنوان مبدا مطرح شده است در ميان گذاشته و خواستار اطلاعات بيشتر شده است. ايران ادعا مي کند موضوع تجهيزات تبديل مجدد و تجهيزات ريخته گري که در پيشنهاد يک صفحه يي 1987 مطرح شده با شبکه عرضه پيگيري نکرده است. علاوه بر آزمايشات تبديل UF4 به فلز اورانيوم که در مرکز تحقيقات هسته يي تهران (براساس گزارش) (para 2, Annex 2, GOV / 2004 /60) آژانس هيچ شواهدي مبني بر وجود فعاليت هاي تبديل مجدد UF6 و ريخته گري در ايران ندارد؛ در عين حال لازم به ذکر مي باشد خط توليد مقدار کم UF6 به فلز اورانيوم در تاسيسات UCF که توسط ايران نيز در پرسشنامه طراحي هاي اظهار شده است.
(2003/75 (para 3, Annxex 1, GOV / وجود دارد. براساس نتايج بازرسي هاي انجام شده اين خط ساخته نشده است.
A-4 پلونيوم - 210
26 - در 15 سپتامبر 2007 آژانس سوالاتي در رابطه با فعاليت هاي ايران در پلونيوم ارائه و خواستار دسترسي به اسناد مربوطه و افراد شد. سوالات شامل دامنه و اهداف مطالعات پلونيوم - (Para28, GOV/2004/11) و ادعايي مبني بر اينکه هيچ ميزاني از بيسموت از خارج تهيه شده است يا تلاشي در آن جهت انجام شده يا اينکه مطالعات تئوري مربوطه يا R&D در ايران انجام شده است يا خير بود. براساس برنامه کار، ايران بايد پاسخ به سوالات و درخواست و دسترسي درخواستي در چند هفته آينده را معمول دارد.
A-5 معدن گچين
27 - در 15 سپتامبر 2007 آژانس سوالات را به صورت مکتوب در زمينه معدن گچين و درخواست دسترسي به اسناد، افراد و تجهيزات مربوطه را به ايران ارائه کرد. سوالات شامل مشخص کردن مالکيت محدوده معدن، اکتشاف و استخراج و اينکه چرا اين گونه فعاليت ها در اين محل انجام شده است، (حال آنکه زيرساختار مناسب در جاي ديگري وجود داشته است) و اينکه چرا فعاليت هاي سازمان انرژي اتمي ايران در اين معدن در سال 1993 متوقف شد (Para 26, GOV2005/67) بود. مطابق برنامه کار، ايران بايد پاسخ سوالات و دسترسي ها را ظرف چند هفته بدهد.
A-6 مطالعات ادعايي (مشکوک)
28 - آژانس از ايران خواسته است در اولين فرصت سوالات در زمينه مطالعات ادعايي پيرامون تبديل دي اکسيد اورانيوم به UF4 (پروژه نمک سبز) آزمايشات مربوط به انفجار بالا و طراحي پرتابه ورود مجدد موشک
(Para38-39, GOV2006/15) را مورد توجه قرار دهد. مطابق برنامه کار ايران بايستي در چند هفته آينده به اين موضوع بپردازد. در عين حال آژانس مشغول اتخاذ ترتيباتي است که مدارک مربوطه دريافتي از طرف ثالث را با ايران در ميان گذارد.
A-7 ضمايم تاسيسات مربوط به کارخانه سوخت نطنز
29 - در 17 و 18 سپتامبر 2007 يک تيم فني آژانس با مقامات ايراني جزئيات پيش نويس ضمايم تاسيسات مربوط به کارخانه سوخت نطنز را در اختيار گذاشتند بحث هاي بيشتر در 20 و 24 سپتامبر منجر به اجرايي شدن ضميمه تاسيسات از تاريخ سپتامبر 2007 شد.
B - فعاليت هاي کنوني مرتبط با غني سازي
30 - در 3 نوامبر 2007 آژانس راستي آزمايي کرد که ايران نصب 18 زنجيره 164 تايي را در FEP تمام کرده و UF6 به تمام 18 آبشار تزريق کرده است. هيچ گونه فعاليتي در زمينه نصب ماشين سانتريفوژ يا نصب لوله گذاري سانتريفوژ خارج از منطقه 18 آبشار اوليه انجام نشده است. کار نصب زيرساخت هاي سيستم هاي ثانويه مربوط و تزريق و خروج مواد ادامه دارد.
31 - از فوريه 2007 تاکنون ايران حدود 1240 کيلو UF6 را به آبشارها در FEP تزريق کرده است. ميزان تزريق کمتر از مقدار مورد انتظار در يک تاسيسات با چنين طراحي مي باشد. در حالي که ايران اظهار کرده است به سطح غناي 8/4 اورانيوم FEP 235 رسيده است. حداکثر غنايي که آژانس براساس نمونه گيري زيست محيطي از قطعات آبشارها و تجهيزات مربوطه انجام داده است 4 درصد مي باشد. حسابرسي جزيي مواد هسته يي در انبارداري سالانه که قرار است از 16 تا 19 دسامبر 2007 انجام شود عملي خواهد شد. از مارس 2007 تاکنون جمعاً 7 بازرسي سرزده از FEP انجام شده است.
32 - از آگوست 2007 تاکنون ايران به آزمايش ماشين هاي سانتريفوژ تکي، آبشارهاي 10 و 20 تايي و نيز يک آبشار 164 تايي در قسمت کارخانه پايلوت غني سازي (PFEP) ادامه داده است. از 23 جولاي تا 22 اکتبر 2007، ايران 5 کيلو UF5 در ماشين تکي تزريق کرده است. هيچ موادي به آبشارها تزريق نشده است. از 15 تا 18 سپتامبر 2007 آژانس يک راستي آزمايي پيرامون انبارداري فيزيکي در PFEP انجام داد؛ اگرچه هنوز نتيجه بعضي از نمونه ها در دسترس نيست ولي ارزيابي مقدماتي آ ژانس از اين انبارداري اظهارات ايران را تاييد مي کند.
33 - اخبار زيادي در مطبوعات به نقل از مقامات عالي رتبه ايراني در رابطه با R&D و آزمايشات مربوط به ماشين P2در ايران (Para 14, GOV14/2006/27) مطرح شده است. براساس مکاتبه انجام شده از سوي ايران به آژانس در 8 نوامبر 2007 ايران اعلام داشته «ايران به طور داوطلبانه آژانس را از وضعيت آزمايشات مکانيکي بدون تزريق UF6 مربوط به نسل جديد طراحي سانتريفوژ مطلع کرده است.» در مکاتبات نيز اضافه شده است؛ « ايران موافقت کرد که در رابطه با نسل جديد سانتريفوژها تبادل اطلاعات کند» و در اين رابطه با آژانس در ماه دسامبر 2007 بحث خواهد کرد.
C - فعاليت هاي بازفرآوري
34 - آژانس از طريق بازرسي هاي خود و راستي آزمايي اطلاعات طراحي به نظارت بر استفاده و ساخت سلول هاي داغ در رآکتور تحقيقاتي تهران (TRR) تاسيسات توليد راديوايزوتوپ موليبدنيوم، يد و زنون (تاسيسات MIX) و رآکتور تحقيقات هسته يي ايران (IR-40) ادامه داده است. هيچ نشانه يي از فعاليت هاي مرتبط با بازفرآوري در اين تاسيسات وجود نداشته است.
D - پروژه هاي مرتبط با آب سنگين
35 - آژانس در 11 نوامبر 2007 به راستي آزمايي اطلاعات طراحي در IR-40 پرداخته و توجه کرد که ساخت تاسيسات در حال پيشرفت است. تصويربرداري ماهواره يي ظاهراً نشان مي دهند کارخانه توليد آب سنگين در حال عمليات است. با توجه به اينکه پروتکل الحاقي همچنان اجرا نشده باقي مانده است آژانس به اين تاسيسات دسترسي روتين ندارد، مي بايستي بر تصويربرداري هاي ماهواره يي تکيه کند.
E - ديگر مسائل اجرايي
E-1 تبديل اورانيوم
36 - در طول مدت انجام عمليات تبديل اورانيوم در UCF که از تاريخ 31 مارس 2007 آغاز شد تا 5 نوامبر 2007، تقريباً 78 تن اورانيوم به شکل UF6 توليد شده است. اين رقم مجموع حجم توليد UF6 را در UCF از مارس 2004 را به حدود 266 تن مي رساند که تمامي آنها تحت نظارت و مراقبت آژانس قرار داشته اند.
E-2 اطلاعات طراحي
37 - آژانس در 30 مارس 2007، از ايران خواست تا تصميم خود درخصوص تعليق اجراي متن اصلاح شده کد 3 -1 ترتيبات فرعي (GOV/2007/22 بخش 14-12) (پي نوشت دو) را مورد تجديد نظر قرار دهد، اما هيچ پيشرفتي درخصوص اين مساله وجود نداشته است.
E-3 ديگر مسائل
38 - آژانس به منظور راستي آزمايي و ممهور کردن سوخت جديد پيش بيني شده براي نيروگاه هسته يي بوشهر در تاريخ 26 نوامبر 2007 و قبل از حمل سوخت از روسيه به ايران ترتيباتي اتخاذ کرده است.
F - خلاصه گزارش
39 - آژانس قادر شده است عدم انحراف مواد اعلام شده هسته يي در ايران را راستي آزمايي کند ايران دسترسي آژانس به مواد اعلام شده هسته يي را فراهم ساخت و گزارش هاي حسابرسي لازم در ارتباط با مواد و فعاليت هاي اعلام شده هسته يي را ارائه داده است ايران يک (متن) ضميمه تاسيسات براي FEP را منعقد کرد. به هر حال بايستي توجه داشت که از اوايل 2006 آژانس اين گونه اطلاعات را که ايران پيشتر پيرو پروتکل الحاقي و اقدامات شفاف سازي در اختيار مي گذاشت، دريافت نکرده است؛ در نتيجه آگاهي آژانس درباره برنامه جاري هسته يي ايران در حال تنزل بود.
40 - ايران بر خلاف تصميمات شوراي امنيت سازمان ملل متحد، با ادامه دادن عمليات PFEP (کارخانه نيمه صنعتي غني سازي سوخت) و FEP (کارخانه غني سازي سوخت) فعاليت هاي مرتبط با غني سازي را به حال تعليق درنياورده است. ايران همچنين به ساخت IR-140 و عمليات کارخانه توليد آب سنگين ادامه داده است.
41 - دو مساله عمده مرتبط با گستره و ماهيت برنامه هسته يي ايران باقي مانده است؛ برنامه سانتريفوژ غني سازي گذشته و کنوني ايران و مطالعات ادعا شده. آژانس قادر شده است نتيجه بگيرد که پاسخ هاي ارائه شده درخصوص گذشته برنامه هاي سانتريفوژهاي P1 و P2منطبق با يافته هايش بوده است. آژانس در عين حال همچنان به دنبال تثبيت (اين مطلب) خواهد بود و به تکميل اقدامات راستي آزمايي اظهارات ايران ادامه مي دهد. آژانس در نظر دارد طي چند هفته آينده روي موضوع آلودگي و همچنين مطالعات ادعا شده و ديگر فعاليت هايي که مي تواند ابعاد نظامي داشته باشد، متمرکز شود.
42- ايران دسترسي کافي به افراد را فراهم کرده، به موقع به سوالات پاسخ داده و به ارائه توضيحات درخصوص موضوعات مطرح شده در چارچوب برنامه شتاب بخشيده است.
در هر حال همکاري ايران بيشتر حالت واکنشي داشته است تا حالت فعال. همانگونه که قبلاً عنوان گرديد همکاري فعال و شفافيت کامل ايران براي اجراي کامل و سريع برنامه اقدام ضروري است.
43 - به علاوه ايران نياز دارد به اعتمادسازي در مورد گستره و ماهيت برنامه کنوني خود ادامه دهد. اعتماد به ماهيت منحصراً صلح آميز برنامه هسته يي ايران مستلزم اين است که آژانس قادر باشد نه فقط درباره مواد اعلام شده هسته يي بلکه با همين درجه اهميت در مورد عدم وجود مواد و فعاليت هاي اعلام نشده هسته يي در ايران، تضمين ارائه کند. اگرچه آژانس غير از مواردي که در چارچوب برنامه بدان ها پرداخته مي شود درباره مواد و فعاليت هاي هسته يي اعلام نشده احتمالي در ايران اطلاعات قطعي ندارد، اما آژانس در موقعيتي نيست که بدون اجراي کامل پروتکل الحاقي، درخصوص عدم وجود مواد و فعاليت هاي هسته يي اظهار نشده در ايران تضمينات معتبري ارائه کند. اين امر به ويژه با توجه به فعاليت هاي اعلام نشده ايران طي نزديک به دو دهه براي بازسازي اعتماد به ماهيت منحصراً صلح آميز برنامه هسته يي اين کشور حائز اهميت مي باشد. مديرکل بنابراين بار ديگر مصرانه از ايران مي خواهد پروتکل الحاقي را در اولين فرصت ممکن اجرا کند.
مديرکل همچنين بار ديگر مصرانه از ايران مي خواهد تمامي اقدامات اعتمادسازي که توسط شوراي امنيت الزامي شده از جمله تعليق فعاليت هاي مرتبط با غني سازي را به اجرا در آورد.
44 - مديرکل به نحو مقتضي به گزارش دهي خود ادامه خواهد داد.
پي نوشت يک؛ (علاوه بر قرارداد 1976 براي کارخانه نيمه صنعتي غني سازي البرز که با يک شرکت امريکايي منعقد شده بود ايران گزارش نموده است که قراردادهاي زير در رابطه با غني سازي ليزر منعقد شده است. (بند 30 گزارش ضميمه (Gov/2004/60
ہ 1975 - براي ايجاد آزمايشگاهي به منظور مطالعه رفتار اسپکتروسکوپيک فلز اورانيوم (آلمان)
ہ 1991- براي ايجاد آزمايشگاه اسپکتروسکوپي ليزر و آزمايشگاه جداسازي جامع (چين)
ہ 1998 - براي دستيابي به اطلاعاتي در رابطه غني سازي ليزر و تهيه تجهيزات مرتبط (روسيه)
پي نوشت دو؛ براساس کد 1-3 بخش عمومي ترتيبات فرعي که در 1976 که مورد توافق قرار گرفته است اطلاعات طراحي تاسيسات جديدي «معمولاً نبايست ديرتر از 180 روز قبل از زمان تعيين شده دريافت مواد هسته يي براي اولين بار در تاسيسات، ارائه گردد» در مقابل متن اصلاح شده است که در 2003 مورد موافقت قرار گرفت مبني بر اينکه چنين اطلاعاتي بايستي از زمان تصميم ساخت يا اجازه ساخت چنين تاسيساتي (هر کدام که زودتر است) ارائه شود.»
|
