امروز: همزمان با عید غدیرخم، جمع زیادی از چهره های هنری، فرهنگی و سیاسی کشور و نیز جمعی از خادمان قرآن به موزه ملی قرآن کریم رفتند تا در کنار رییس جمهور سابق کشورمان در آیین رونمایی از «مصحف شریف نور» شرکت کنند. در این مراسم، سید محمد خاتمی بعد از رونمایی از «مصحف شریف نور»، به ایراد سخن پرداخت.
به گزارش سایت امروز به نقل از روابط عمومی بیناد باران وی در ابتدا ضمن شادباش و تبریک عید سعید غدیر خم، بر پیوند استوار نام و شخصیت امیرالمونین(ع) با نام و هویت قرآن کریم تاکید کرد و گفت:«بدون شک اگر قرار بود اگر قرار بود قرآن به صورت یک انسان نازل شود، آن انسان، امام علی (ع) بود.»
رئیس جمهور سابق کشورمان تصریح کرد که امام علی(ع) بزرگترین تربیت شده مکتب رسول الله(ص) است که الگویی برای تمام انسانهاست.
خاتمی با اشاره به همزمانی عید غدیر خم و برگزاری مراسم رونمایی از مصحف شریف نور، به تلاش‌های دکترسید صادق خرازی برای تهیه و گردآوری این مصحف ارزشمند اشاره کرد و برای او به عنوان سیاستمداری که در حوزه فرهنگ نقش موثری را ایفا کرده، آرزوی توفیق کرد.
رئیس بنیاد باران همچنین از سایر دست‌اندرکاران تهیه‌ این مصحف گرانقدر قدردانی کرد.
وی سپس به جایگاه عید غدیر خم در اسلام و مکتب تشیع پرداخت و با بیان اینکه عید غدیر خم به ظاهر متعلق به مکتب شیعه است، گفت:«این عید در واقع عید انسان و اسلام است؛ عید غدیر خم نماد و نشانه یک رویکردی از اسلام و نشان‌دهنده یک نوع گرایش در این دین است که اگر مورد توجه قرار می‌گرفت سرنوشت تاریخ را تعیین می‌کرد و تغییر می داد و امروز عالم و آدم وضع دیگری داشت.»
رئیس موسسه بین المللی گفتگوی فرهنگها و تمدنها تصریح کرد:«عید غدیر خم، عیدی است که به انسان می‌گوید چگونه زیستنی شایسته اوست.»
سید محمد خاتمی ادامه داد:«خداوند انسان را آزاد و مختار در تعیین سرنوشت خود و صاحب خرد آفریده، بسیار متاسفم از اینکه در طول تاریخ این ویژگی‌های بشر در مقاطعی مورد بی‌توجهی قرار گرفته است.»
وی تاکید کرد:«عید غدیر خم می‌گوید چگونه باید با انسان آزاده رفتار کرد و او باید چگونه زندگی کند.»
رییس‌جمهور سابق کشورمان در ادامه از امام علی (ع) به عنوان الگوی ممتاز برای انسانی که می‌خواهد انسانی زندگی کند نام برد و گفت:«امروز از برخلاف گذشته دیگر شاهد برخوردهای افراطی و تفریطی که در طول تاریخ نسبت به امام علی (ع) وجود داشته نیستیم بسیار شادمان و خشنودم، امروز همه اعم از شیعه و سنی، علی (ع) را انسان بزرگواری می‌دانیم که اسوه بزرگواری است و مجمع تقوا، ایمان، دلیری، مهر، محبت و عدالت است.»
خاتمی همچنین اظهار داشت:«امروز باید ما مسلمانان به جای نگاه به گذشته، به امروزمان نگاه کنیم، امیرالمومنین (ع)‌ در این شرایط باید از سوی مسلمانان برای جلوگیری از سوءاستفاده‌ قدرت‌های خودکامه و متکبر در جهت منافع سلطه‌گرانه و استعماری لزوم الگو قرار داده شود.»
وی تصریح کرد:«امروز باید به جای دامن زدن به سوءتفاهمات، با توجه به واقعیت‌ها عمل کنیم و در این صوررت است که می‌توانیم وضعیت بهتری داشته باشیم.»
رییس‌جمهور سابق کشورمان در ادامه، اهداف و دردهای مسلمانان را در مقطع فعلی مشترک برشمرد و با بیان اینکه این دردها و اهداف اختصاص به شیعه و سنی ندارد، به آن‌چه امروز در فلسطین می‌گذرد پرداخت .
خاتمی تصریح کرد:«آنچه امروز در فلسطین و بخصوص در غزه می گذرد برای همه بشریت رنج آور است، این درد مشترک ماست و شیعه و سن ندارد، اما بسی جای شگفتی است که قدرت‌های بزرگ و دولت‌های اسلامی یا احساس درد نمی‌کنند یا به واسطه‌ تعهدات ناجوری که دارند در مقابل آن بی‌تفاوت هستند.»
خاتمی،بر الگو قرار دادن امیرالمومنین علی (ع) در این شرایط تاکید کرد و اظهار داشت:«با الگو قرار دادن امام علی (ع) می‌توانیم دردها را درمان کنیم و با رفع مشکلات در مسیر فردایی بهتر حرکت کنیم.»
وی در ادامه‌ به جایگاه هویت اشاره کرد و آن را از ام‌المسایل جهان موجود برشمرد و با بیان این‌که هیچ جامعه و فردی بدون هویت یافت نمی‌شود، گفت:«اگر فرد یا جامعه‌ای بدون هویت باشد یا بیمار است یا زمینه‌های نابودی خود را به وجود آورده است.»
خاتمی با طرح این سووال که آیا هویت و هویت داشتن منشأ تنازع است یا می‌تواند عاملی برای تفاهم محسوب شود، به طرح سوالی دیگر مبنی بر اینکه آیا تکیه بر هویت به بنیادگرایی منجر می‌شود؟ پرداخت و افزود:«هویت داشتن جزو ذات انسان است و هویت‌زدایی کردن غلط و ناممکن است. هویت چیزی نیست که با بخشنامه، فرمان و توجیه و دستورالعمل به آن برسیم بلکه در ذات بشر موجود است.»
رییس موسسه بین‌المللی گفت‌وگوی فرهنگ‌ها و تمدن‌ها با طرح این سوال که آیا با تقویت هویت شاهد افزایش جنگ‌ها و ستیزها خواهیم بود؟ اظهار داشت:«اگرچه بسیاری از جنگ‌ها و ستیزها ریشه در مسایل سیاسی و اقتصادی دارند اما مسایل هویتی نیز در این جنگ‌ها تاثیرگذار بوده و بعضا با سوءاستفاده از آنها جنگ‌ها و خصومت‌ها تقویت می‌شود و این چیزی است که نمی‌توان در آن تردید کرد.»
وی در ادامه به ویژگی‌های پدیده‌ جهانی شدن که در سایه‌ آن سیاست، فرهنگ و همه‌ امور بشری به هم نزدیک می‌شود اشاره کرد و افزود:«همزمان با پدیده جهانی شدن شاهد افزایش هویت‌های قومی، ملی و مذهبی در جهان هستیم و شاهد آن هستیم که هویت در این موقعیت از اهمیت بیشتری برخوردار است.»
سید محمد خاتمی سپس به این سئوال که در شرایط فعلی چه باید کرد؟ پاسخ داد و گفت:«اگر هویت انعطاف‌پذیر نباشد و مرزهای هویتی با هم فاصله داشته باشد و اثبات هویت مستلزم نفی دیگری باشد، هویت از عوامل جنگ و ستیزه خواهد بود.»
وی ادامه داد:«اما اگر هویت را بتوان طوری شناخت که با وجود مرزهای هویتی، این مرزها انعطاف نیز داشته باشند، آن وقت می‌توانیم درون مرزهای هویتی زندگی کنیم بدون این‌که شاهد جنگ باشیم و در این صورت جهانی پر از صلح خواهیم داشت.»
رئیس بنیاد باران سپس به یکی از فرمایشات امام علی (ع) خطاب به مالک اشتر در زمان واگذاری حاکمیت مصر به وی مبنی بر این‌که زمانی که تو حاکم می‌شوی باید با ارباب رجوع و مردم با محبت رفتار کنی استناد کرد و گفت:«در این فرمان امام (ع) به مالک فرمودند که تو حاکم می‌شوی، البته نه برای خوردن جان و مال مردم و این‌که مانند گرگ به جان آنها بیفتی، شکنجه کنی، بدری و بدبختی ایجاد کنی، بلکه باید قلبت را سرشار از محبت کنی چون یا آنها خواهران و برادران دینی تو هستند یا همگنان تو به شمار می‌روند.»
رییس موسسه‌ بین‌المللی گفت‌وگوی فرهنگ‌ها و تمدن‌ها که این تعریف از هویت را عاملی در جهت صلح و دوستی می‌خواند، به‌کارگیری آن را از جانب بشر امروز، اقدامی در جهت پرهیز از هر نوع نزاع و درگیری دانست.
سید محمد خاتمی خاطر نشان کرد:«در این صورت است که می‌توان در مرزهای هویت زیست و همدیگر را دوست داشت.»

استمرار خط کوفی مدیون نگاه ادبی نسبت به هنر تجسمی اسلامی، است
پیش از سخنرانی سید محمد خاتمی در این مراسم که هنرمندانی همچون عزت الله انتظامی، حمید مظفری، محمد احصایی، سهیل محمودی و فاطمه راکعی نیز حضور داشتند،احمد مسجدجامعی مدیر موزه‌ ملی قرآن با گرامیداشت عید غدیرخم گفت:«دهمین سالی است که این عید را با حضور آقای خاتمی برگزار می‌کنیم و این سنت کهن همواره منشا آثار پر خیر و برکتی بوده که نمونه‌اش بنیاد "مدارس اسلامی جدید" است.»
وی ادامه داد:«امسال نیز این مجلس را با رونمایی از قرآن ارزشمندی همراه کرده‌ایم که 500سال پیش نگاشته شده و در سال جاری آراسته شده است. امیدواریم سنتی که برای عید غدیر برگزار می‌کنیم، هر سال با نمونه‌ای از این کارها همراه شود.»
مسجد جامعی با یادآوری معرفی چهره‌های قرآنی در دولت اصلاحات همزمان با عید غدیر خم، تصریح کرد:«در طول تاریخ اسلام سلسله همه‌ این بزرگان به حضرت علی (ع) می‌ رسد و همانگونه که پیامبراکرم (ص) فرموده‌اند، قرآن با علی(ع) است و علی (ع) نیز با قرآن است.»
عضو اصلاح طلب شورای شهر تهران، همچنین اظهار داشت:«امام علی (ع) نخستین کاتب وحی است که به امر پیامبر به جمع‌آوری قرآن پرداخت تا از هرگونه تغییری مصون بماند.»
وی در ادامه به تشریح مطالبی درخصوص گسترش خط و خوشنویسی در راستای حفظ و نگهداری قرآن پرداخت و افزود:«استمرار خط کوفی مدیون نگاه ادبی نسبت به هنر تجسمی اسلامی، است.»
مسجد جامعی، «ابن‌بواب» را یکی از چهره‌های شاخص در عرصه‌ خط نام برد و گفت:«این چهره‌ ارزشمند علی‌رغم گستردگی فعالیتش در ایران، کمتر شناخته شده است. در حالی که فردی ایرانی است. او در حوزه‌ خط، خوشنویسی، نقاشی، تذهیب، شعر، کتابداری ودیگر علوم زمان خود مسلط بوده و آثار کاملی از او به جای مانده است که امیدواریم بتوانیم این آثار را منتشر کنیم.»
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت اصلاحات خاطر نشان کرد:«حضرت علی (ع) در شکل‌گیری خط قرآن و رواج آن نقش بسیار مهمی داشته است و کسانی که سلسله‌ خوشنویسی را دنبال می‌کنند، بنیاد خط و خوشنویسی کار آنان به حضرت علی (ع) برمی‌گردد.»
مصحف شریف هزاران سال خط و فرهنک ایرانی را در درون خود گردآورده است
همچنین در این مراسم با پخش کلیپی، سیدصادق خرازی مسئول گردآوری مصحف شریف‌نور به بیان توضیحاتی درمورد جمع‌آوری این مصحف ارزشمند پرداخت.
او در این کلیپ عنوان می‌کرد:«این قرآن هزاران سال خط و فرهنگ ایرانی را در درون خود گردآورده است.»
در این کلیپ آیدین آغداشلو دیگرهنرمند عرصه‌ هنرهای تجسمی این قرآن را یکی از نفیس‌ترین انواع قرآن در تاریخ1300 ساله ما دانست و گفت:«شکل صفحات آن به طرزی ویژه و خاص است که در تاریخ ما کاملا کم نظیر است.»
به گفته او تذهیب این قرآن بسیار برجسته و از نمونه‌های تذهیب در قرآن دوم و سوم است. ضمن اینکه سرسوره‌های آن با عالی‌ترین نقوش آراسته شده است.
آغداشلو متذکر شد:«با نظاره کردن به این قرآن نه تنها قرآنی نفیس را تماشا می‌کنیم که هر یک از صفحات آن نشانگر هنر والای هنرمندان ماست.»
در بخش دیگری از این مراسم سیدصادق خرازی که همراه با عباس ایروانی به گردآوری این قرآن شریف همت گماشته است، طی سخنانی با تبریک عید غدیرخم مطالبی را درخصوص گردآوری این قرآن مطرح کرد.
او گفت: «یکی از افتخارات دوره‌ آقای مسجدجامعی انجام اموری درخصوص گردآوری و توجه به متون کهن قرآن بوده است که امیدواریم در زمینه‌ پژوهش نیز اقدامات موثری صورت بگیرد.»
سفیر سابق ایران در فرانسه، اظهار داشت:«نخستین نسخه‌ای که چاپ شد همزمان با دوره‌ آقای خاتمی بود و پس از آن به گردآوری مصحف ایرانی روی آوردیم که در این زمینه تلاش احمد مسجدجامعی و محمد احصایی و همچنین پشتیبانی ایروانی کمک بسیار موثری برای گردآوری این قرآن بود.»
او ادامه داد:«خداوند را سپاس می‌گویم به دلیل این توفیقی که به ما ارایه کرد و تشکر ویژه‌ای دارم از دکتر خرازی که در دو دهه‌ گذشته برای جمع‌آوری قرآن تلاش بسیاری نمود.»
وی در بخش دیگری از سخنانش از تلاش‌های استاد محمود فرشچیان، عباس کیارستمی، محمد احصایی، فدائیان، آیدین آغداشلو، تابش و ... سپاسگذاری کرد و نخستین شهید هنر اسلامی را ابن‌بواب شیعی معرفی کرد که نقش بسیار مهمی در تاریخ کتابت ایران داشته است.
خرازی در پایان سخنان به ویژگی‌های این قرآن اشاره کرد و گفت:«این قرآن شبیه‌سازی شده است و برای ساخت آن از کاغذ ویژه‌ای استفاده شده است و در یکی از مجهزترین چاپخانه‌های آلمان منتشر شده است.»
او اظهار امیدواری کرد:«کارهای پژوهشی در زمینه کتابت آن انجام شود. ضمن اینکه قرآن دیگری در دست داریم و امیدواریم سال آینده مراسم رونمایی از آن برگزار شود.»
محمد احصایی به عنوان نماینده‌ای از هنرمندان هنرهای تجسمی آخرین سخنرانی این مراسم را انجام داد.
او گفت:«حفظ و اشاعه قرآن کریم با خط و خوشنویسی انجام شد و تا زمانی که رسول الله زنده بود، خود حافظ و ناشر قرآن بود و بعد از ایشان این رسالت با واسطه‌ای به عهده خطاطان و خوشنویسان گذاشته شد.»
احصایی با اشاره به اینکه قرآن با 28 حرف رسم الخط عربی حفظ و نگهداری شده است، ادامه داد:«در ملاحظاتی که به این 28 حرف و سرگذشت آنها داشته‌ام، با معجزه‌ای برخورد کرده‌ام. اگر اندکی ملاحظه کنید، درمی‌یابید که این 28 حرف چگونه به شکل‌های گوناگون در کل تزیینات آثار هنری خوش نشسته‌اند که نمونه‌های آن منارهای بناهای مقدس و همچنین روی نقش‌هایی که با گچ، فلز، آجر، سفال و غیره خلق شده‌اند، این حروف قابل مشاهده است.»
به اعتقاد او عظمت خطاطی در جهان اسلام از همین راه است و تنها تصویرگر کلام الهی خط و خوشنویسی است. آنچنان که الفبای عربی در زمان‌های مختلف با خوشنویسان گوناگون زیسته و احترام نویسندگان را نسبت به قرآن دو چندان کرده است. البته چند سالی است که گویی این رسالت برعهده صنعت چاپ گذاشته شده است.
به گفته وی نخستین خادم قرآن ابن‌بواب بوده که 1028 سال از زمانی که قرآن معروف او نوشته شده، می‌گذرد و او نصایحی را در قالب قصیده‌ای سی بیتی برای دیگر خوشنویسان به جای گذاشته است با مضمون دعوت آنان به سوی تقوا و پرهیز از بدی‌ها و بخل آمده است.
احصایی در پایان سخنان خود گفت:«رسالت حفظ قرآن در سال‌های اخیر به همت افرادی که خداوند به آنان نظر دارد و توفیق احیا و سرمایه‌گذاری را پیدا کرده‌اند، در حال انجام است و فرقی نمی‌کند که برای گردآوری این کتاب الهی چه کاری را انجام دهیم، چرا که توفیقی مشترک است و فایده‌ای دنیوی و ثوابی اخروی برای تمام دست اندرکاران دارد.»
بعد از شعرخوانی فریبا یوسفی و فاطمه راکعی در مدح حضرت علی (ع) و اجرای آوازی در مدح امیرالمونین توسط قاسم احمدی، سیدمحمد خاتمی از این قرآن رونمایی کرد.
گفتنی است،«مصحف شریف نور» متعلق به قرن دهم هجری است ؛این مجموعه ثمره و تلاش 9 سده هنر خوشنویسی و تذهیب ایران زمین است.خوشنویس این مصحف "نورالدین محمد" است که با توجه به شیوه نگارش و نوع کاغذ و تذهیب این قرآن ،احتمال می رود نورالدین محمد؛ اصفهانی باشد که در محدوده زمانی 950-900هجری قمری آثار گرانبهایی را خوشنویسی نموده است.
مهمترین مشخصه این نسخه نگارش آن به خط محقق است و تزئینات این اثر روح و شاکله کلی مکاتب خراسان بزرگ را داراست و توجهی خاص نیز به مکتب هرات داشته است.
ترکیب بندی رنگی مصحف بر مبنای رنگ آمیزی متعالی لاجوردی و طلایه های مختلف خام و پخته همگی نشانه هایی از گذشته هستند که در این نسخه ارزشمند گرد هم آمدند.
طراح مصحف شریف نور در مجموع جشنواره ای از تذهیب های ماقبل دوره صفویه را در این نسخه یکجا جمع آوری و اجرا نموده است.
برنا مه ریزی چاپ مصحف شریف نور با تلاش و همت خادم قرآن کریم ؛سید محمد صادق خرازی و کوشش موسسه عظام از سال 2000 میلادی در کشورآلمان آغاز شد.
مراحل اسلاید و اسکن از صفحات نسخه در آلمان صورت گرفت و مرحله تصحیح ، ویرایش کامپیوتری و آماده سازی توسط یک گروه مجرب در ایران صورت پذیرفت و در پایان برای اطمینان از سلامت و صحت متن چندین بار توسط اساتید قرآن پژوه کنترل و بررسی گردید.
امروز پس از تلاش چند ساله با همیاری و همفکری گروههای مختلف یکی از زیباترین و نفیس ترین نسخ قرآن مجید با عنایت باری تعالی چاپ و رونمایی شده است.