مشارکت-سیدحمید متقی:در اواخر ماه گذشته رسانه های خبری نزدیک به دولت اولتیماتوم احمدی نژاد خطاب به مدیریت دانشگاه آزاد را به صورت گسترده وبا آب وتاب فروان پوشش داده وجنگ روانی شدیدی را علیه این دانشگاه به راه انداختند.
از قرار معلوم محمود احمدي نژاد، رييس دولت نهم در جمع کسانی که در پاكدشت به پای سخنرانی وی آمده بودند اعلام کرد اگر دانشگاه آزاد در سال جاري شهريههاي خود را كاهش ندهد، تصميم انقلابي در اين زمينه خواهم گرفت.
وی در ادامه گفت:شنيدهام امسال دانشگاه آزاد شهريههاي خود را افزايش داده احمدی نژاد مدعی شد:سال گذشته نيز با تلاشهايي كه انجام داديم شهريهها كاهش يافت! و اگر امسال شهريهها را كاهش ندهند، با تصميم انقلابي ما، همه ملت خوشحال خواهند شد.
احمدی نژاد تاکید کرد که من به رييس دانشگاه آزاد درباره كاهش شهريه مطالب لازم را گوش زد کرده ام.
پس از اعلام خبر وبا توجه به زمینه سازی های انجام شده، دست اندرکاران دولت نهم پیش بینی می کردند که مدیریت دانشگاه آزاد حداقل به ظاهر با این خواست احمدی نژاد همراهی کرده از مواضع خود به صورت موقت هم که شده کوتاه بیاید تا با تبلیغات گسترده صورت گرفته بر روی این پیروزی وهمچنین ایجاد فضای احساسی، ناکارآمدی احمدی نژاد وهمکارانش دربسیاری از موارد از جمله کنترل قیمت ها برای چند روزی اذهان مردم پاک شود.
جاسبي: بعيد است شهريه را كم كنيم
اما پاسخ محتاطانه وناامید کننده جاسبی بسیاری از برنامه های دولت را به هم ریخت. وی در حاشيه برگزاري نخستين همايش تحقيقات و فناوري صنايع غذايي گفت: بعيد ميدانم شهريه دانشگاه آزاد كاهش يابد.
رئیس دانشگاه آزاد در عين حال اظهار داشت: البته هنوز تصميم نهايي در خصوص شهريههاي دانشگاه آزاد اسلامي اتخاذ نشده است.
جاسبی درخصوص اينكه قرار بود تا ۱۸آبان ماه امسال وضعيت شهريههاي دانشگاه آزاد مشخص شود، تصريح كرد: ما مشغول بررسي تمامي جوانب شهريه دانشگاه آزاد هستيم و تا آخر هفته جاري وضعيت افزايش يافتن و يا نيافتن شهريه دانشگاه آزاد اسلامي مشخص ميشود.
رئيس دانشگاه آزاد اسلامي با بيان اينكه تصميمگيري درخصوص شهريه دانشگاه آزاد بر عهده شخص بنده نيست، افزود: در اين خصوص هيات مديره دانشگاه آزاد اسلامي تصميم ميگيرد و من تنها يك عضو از هيأت مديره هستم.
جاسبي خاطرنشان كرد: در هر صورت سعي ما بر اين بوده كه در اعمال شهريه دانشگاه آزاد، طوري اقدام كنيم كه رضايت همه جلب شود.
پاسخ ناامید کننده مدیریت دانشگاه آزاد از یک سو و وعده های احمدی نژاد در برخورد انقلابی با دانشگاه آزاد همکاران و حامیان وی را وارد یک بازی حیثیتی کرد.
آغاز حرکت انقلابی
هنوز مدتی از سخنان جاسبی درباره کاهش نیافتن شهریه های دانشگاه آزاد نگذشته بود که برخی سایتهای خبری نزدیک به دولت با انتشار اخباری مدعی شدند که با فوت واستعفای برخی اعضای هیات امنای دانشگاه آزاد عملا کارایی خود را از دست داده وباید هرچه سریعتر چاره ای جهت ترمیم هیات امنای دانشگاه اندیشیده شود.
چند روز بعد یکی از اعضای كميسيون آموزشي و تحقيقات مجلس خبر داد که شوراي عالي انقلاب فرهنگي به اصرار احمدی نژاد مصوبهاي را تصويب كرده است كه براساس آن اعضاي هيات موسس دانشگاه آزاد از چهار نفر به 9 نفر ميرسد. مشيري اعضاي هيات موسس دانشگاه آزاد را آقايان هاشمي، ميرحسين موسوي، عبدالله جاسبي، موسوي اردبيلي و مرحوم حاج سيداحمد خميني ذكر كرده و ميافزايد: در پي فوت حاج سيداحمد خميني، هيات موسس را چهار نفر باقي مانده تشكيل ميدادند اما براساس پيشنهاد احمدينژاد كه توسط شوراي عالي انقلاب فرهنگي تصويب شد اين تعداد به 9 نفر افزايش مييافت كه پنج نفر بعدي را نيز شورا تعيين ميكند... اعضاي هيات امناي دانشگاه آزاد در ديدار با مقامات ارشد نظام اين اقدام را غيرقانوني اعلام كرده و خواستار توقف آن ميشوند چرا كه هيات موسس به كساني اطلاق ميشود كه از ابتداي تاسيس دانشگاه حضور داشته باشند و اضافه كردن افرادي ديگر، آن هم دو دهه پس از تاسيس از عجايب روزگار است. ضمن آن كه دانشگاه آزاد از نهادهاي عمومي غيردولتي محسوب ميشود و شوراي عالي انقلاب فرهنگي نميتواند هيات موسس آن را بيشتر كند...
در همین حین مطبوعات از تشکیل جلسه اضطراری هیات امنای دانشگاه آزاد خبر دادند. آيندهنو در تيتر اول خود با عنوان جلسه در جماران، به تشكيل جلسه هيات موسس دانشگاه آزاد در جماران اشاره كرد و نوشت: در هفته گذشته اعلام شد احمدينژاد رييس شوراي انقلاب فرهنگي درصدد تغيير و افزودن اعضاي جديد به هيات موسس دانشگاه آزاد به منظور ايجاد تغييرات در راس و مديريت اين مجموعه در جهت همسو كردن آن با دولت است، اما بنابر خبرهاي رسيده وی از اين عمل بازداشته شد این روزنامه در ادامه می نویسد جلسه هيات موسس دانشگاه آزاد در منزل آيتالله سيدعبدالكريم موسوي اردبيلي از اعضا در جماران برگزار شد... يكي از مقامات اعضاي هيات موسس عنوان كرد رييس جمهور نميتواند درخصوص تغيير يا ترميم هيات موسس تصميمگيري كند درجلسه هيات موسس هاشمي رفسنجاني، موسوي اردبيلي و ميرحسين موسوي به همراه حجتالاسلام سيدحسن خميني که به جاي مرحوم سيداحمد خميني در جلسات شرکت می کند، حضور داشتند، در این جلسه مقرر شد چهار نفر به مقام رهبري جهت تعيين نماينده وي در هيات معرفي شوند.
هر چند که به نظر می رسید که احمدی نژاد در نخستین گام ازتصمیم انقلابی خود ناکام مانده است. اما رسانه های حامی وی بدون توجه به اتفاقات به وقوع پیوسته بر حجم حملات خود به هیات امنای دانشگاه افزودند.
هاشمی وارد می شود
هاشمی رفسنجانی که کمتر به صورت علنی به انتقاد از دولت نهم پرداخته است در واکنش به اقدامات صورت گرفته علیه دانشگاه آزاد تمام قد وارد میدان شد او اعلام کرد اميدواريم شرارت هايي كه ميشود دانشگاه آزاد را به عنوان واحدی ملي و جهاني تضعيف كند، شرش را از سر این دانشگاه كوتاه كنيم.
وی در ادامه با ریختن آب پاکی بر روی دستان حامیان احمدی نژاد تاکید کرد: هر تغييري در هيات امناي دانشگاه آزاد بايد با پيشنهاد هيات موسس و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي صورت بگيرد، بنابراين هيچ نهاد و شخصي حق پيشنهاد براي افزايش ظرفيت هيات موسس دانشگاه آزاد را ندارد.
رييس هيات امناي دانشگاه آزاد اسلامي در ديدار استادان اين دانشگاه در واحد نجفآباد و اعضاي هيات علمي منطقه 4 اين دانشگاه با اشاره به موقعيت دانشگاه آزاد گفت: ما به عنوان ايراني و مسلمان معتقديم راه شكوفايي ايران و نظام اسلامي از توسعه، دانش و ايمان ميگذرد. قطعا يك جامعه بيسواد و كمسواد در عرصه رقابت امروز دنيا به جايي نميرسد. امروز رقابت تنگاتنگ است و غفلت از پيشرفت در دانش و ايمان بسيار خطرناك است.
هاشمي با تشريح دستاوردهاي دانشگاه آزاد افزود: بنده از منتقدان تاسيس دانشگاه آزاد سوال ميكنم اگر دانشگاه آزاد نبود، اين سه ميليون دانشجو، فارغالتحصيل و هيات علمي كجا بودهاند؟
وي در ادامه گفت: اگر اين جريان جهاد عظيم علمي را راه نميانداختيم، فارغالتحصيلان امروز دانشگاه آزاد امروز ديپلمهاي بيكار بودند يا شغلهاي سطح پايين داشتند يا به دانشگاههاي دنيا متواري ميشدند يا از نرسيدن به سطوح بالاي علمي سرخورده ميشدند، پس چه جهادي بزرگتر از كه چنين دستاوردهاي پرباري داشته و ثمره آن به روستاها هم رسيده است.
هاشمي با بيان اينكه ناديده گرفتن دستاوردهاي دانشگاه آزاد بيانصافي است، گفت: كيست كه پيشرفت ايران را نخواهد؟ ضعف جهان اسلام به خاطر عقبماندگي در دانش است.
وي در بخش ديگري از سخنانش با اشاره به زمان تاسيس دانشگاه آزاد گفت: در ابتداي انقلاب به خاطر وجود برخي روحيات راديكالي حاكم بر كشور كه به دليل تبليغات ماركسيستي به وجود آمده بود، بيشتر دولتمردان ما طرفدار دولتيشدن امور بودند و بخش خصوصي به عنوان متجاوز و با اينگونه برچسبها معرفي ميشد. بنده در آن زمان براي تاسيس دانشگاه آزاد نزد امام(ره) رفتم و پس از مباحثهاي كوتاه و آماري كه ارائه دادم، اجازه تاسيس اين دانشگاه را گرفتم كه جا دارد اين جا از تيزبيني و هوش امام راحل(ره) به عظمت ياد كنم. ايشان كه از هر فرد انقلابي، انقلابيتر بود، با يك محاسبه كوچك و آمارهايي كه بنده ارايه كردم، با تاسيس دانشگاه آزاد اسلامي موافقت كرد.
وي ادامه داد: امام(ره) در همان زمان گفتند كه تحصيل دانشجويان در خارج از كشور و ادامهندادن تحصيل جوانان را نميپسندم و شما بايد با استفاده از ظرفيتهاي خالي مردمي، اين دانشگاه را راهاندازي كنيد. امام (ره) حتي يك ميليون تومان به دانشگاه آزاد كمك كردند و اين كمك را هم اعلام كردند كه اين اعلام، راه سنگلاخي رفتن به سمت آموزش عالي غيردولتي را باز كرد.
وی افزود: برخي اقدامات كه نسبت به دانشگاه آزاد آغاز شده است، شكست خواهد خورد و شما بايد مقاومت كنيد، ما هم اگر قرار بود در مقابل اين موارد عقبنشيني كنيم، بايد به همان اتاق طلبگي برميگشتيم و يا در روستاهايمان براي مردم مساله ميگفتيم.
هاشمي رفسنجاني با اشاره به اعضاي هيات موسس دانشگاه آزاد از رهبري، آيتالله موسوي اردبيلي، مهندس ميرحسين موسوي و خودش به عنوان سران سه قوه و مرحوم حاج احمد خميني و دكتر جاسبي به عنوان اعضاي ابتدايي اين هيات نام برد و گفت: هيات موسس به من وكالت داده بود كه امور مربوط به دانشگاه آزاد را شخصا پيگيري كنم كه من هم جز در مواردي خاص به آنها رجوع نميكردم. پس از چندي هم حاج احمد آقا از بين ما رفت و رهبري هم به دليل جايگاهشان درست نبود كه همچنان عضو هيات موسس باقي بمانند. رهبري گرچه رسما استعفا نكردهاند اما به بنده اعلام كردهاند كه نميتوانند مسووليتي در اين هيات داشته باشند.
وي همچنين تصميم اين شده است كه ظرفيت هيات موسس را پر و اعضاي جديد آن را به شوراي عالي انقلاب فرهنگي معرفي كنيم. اساسنامه تنظيمشده هيات موسس خيلي محكم و دقيق است. در ماده 19 اين اساسنامه آمده است هر تغييري در هيات امناي دانشگاه آزاد بايد با پيشنهاد هيات موسس و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي صورت بگيرد، بنابراين هيچ نهاد و شخصي حق پيشنهاد براي افزايش ظرفيت هيات موسس دانشگاه آزاد را ندارند. امروز هم در مرحلهاي قرار داريم كه بايد براي افزايش ظرفيت اين هيات، تصميمگيري كنيم.
هاشمي گفت: هيات امناي دانشگاه هم بسيار فعال است و برخي مسائل كه استادان در اين جا به آن اشاره كردند در هيات امنا مطرح شده است
وي همچنين با اشاره به مساله كنكور گفت: امروز چون جمعيت كشور كنترل شده، پيشبيني من اين است كه در چند سال آينده كنكور خواه ناخواه حذف و تقاضاها تقريبا با ظرفيت دانشگاهها برابر خواهد شد.
هاشمي در عين حال با اذعان به افزايش كمي دانشگاه و در مقابل توجه كمتر به كيفيت آن گفت: بايد بيشتر از پيش به سراغ كيفي كردن دانشگاه برويم. براي توسعه كيفي هم بايد راهكارهاي زيادي پيدا كنيم.
رفسنجاني در بخش ديگري از سخنان خود با تاكيد بر رعايت موازين اسلامي در اين دانشگاه از ابتداي تاسيس گفت: به ما انتقادهاي بسياري مي كردند كه چرا مثلا چادر در دانشگاه آزاد در برخي واحدها اجباري است و يا برخي ديگر انتقادهايي كه نسبت به برخي محدوديتها داشتند، در حالي كه به نظر ما بايد دانشگاه آزاد اسلامي موازين اسلامي را رعايت ميكرد.
نحوه برخورد دولت نهم با دانشگاه آزاد اختلافتی را نیز در مجلس به وجود آورد.
شهریه دانشگاه آزاد و انحرافات اخلاقي دختران!
در این باره يك عضو فراكسيون اصولگرايان مجلس هفتم با انتقاد شديد از شهريه دانشگاه آزاد، کشف بزرگ خود را اعلام کرد. وی گفت: گناه صدها يا هزاران دانشجويي كه مجبور شدند به خاطر به دست آوردن شهريه دانشگاه آزاد تن به خودفروشي بدهند، به گردن كدام شخصيت و مسوول حكومتي است؟
شكرالله عطارزاده، راهیافته بوشهر در گفتوگو با "ايلنا"، در خصوص اختلاف دولت با دانشگاه آزاد و مسائل مطرحشده در اين مورد، تصريح كرد: اگر آقايان نسبت به وضعيت دانشگاه آزاد اسلامي احساس مسووليت دارند، پاسخگوي انحرافات اخلاقي به وجودآمده در دانشگاه آزاد به دليل شهريهها باشند.
وي تاكيدكرد: متاسفانه مسوولان ما سر خود را زير برف كردهاند و اين واقعيتها را اگر ميبينند، كتمان ميكنند و بايد كساني جرات داشته باشند اين مسائل را مطرح كنند. اگر يك نظرسنجي رسمي در دانشگاههاي ما صورت بگيرد، آن وقت واقعيت براي مسوولان ما آشكار ميشود كه بايد جلوي اين همه انحرافات اخلاقي را در محيطهاي دانشگاهي بگيرند.
عطارزاده گفت: حضور دانشگاه آزاد اسلامي تحولي بود كه به افزايش تحصيلكردههاي كشور كمك و اين زمينه را ايجاد كرد تا در زمان جنگ و پس از آن بسياري از جوانان ما كه به دنبال تحصيل بودند اما امكان تحصيل در دانشگاه دولتي براي آنها وجود نداشت بتوانند تحصيلات عاليه خود را طي كنند.
این عضو فراكسيون اصولگرايان مجلس هفتم ادامه داد: خدمات فرهنگي و علمي دانشگاه آزاد در سراسر كشور كاملا مشهود است و بر كسي پوشيده نيست و هيچكس اين خدمت بزرگ را نميتواند كتمان كند.
عطارزاده با اشاره به اينكه موضوعي كه در حال حاضر مطرح است، مربوط به شرايط اقتصادي مردم با توجه به بيكاري و كمدرآمدي خانوادههاست، گفت: اقشار بسيار زيادي از جامعه ما كه امكان حضور در دانشگاه دولتي را ندارند، به دانشگاه آزاد رو آوردهاند.
وي افزود: هزينههاي تحصيل در دانشگاه آزاد اسلامي به حدي زياد است كه با جرات بايد گفت كه خيلي از جوانان كه مجبور به تحصيل با اين شرايط در دانشگاه آزاد هستند، به دليل كمبود درآمد و امكانات مالي دچار مشكلات اخلاقي شدهاند.
عطارزاده با اشاره به اينكه بررسيهاي گستردهاي در سراسر كشور در مورد اين موضوع انجام داده است، مدعی شد: به اين نتيجه رسيدهام كه براي تحصيل و امكان ادامه تحصيل در دانشگاه آزاد، خيلي از دختران جوان به واسطه نداشتن امكانات مالي سر از كارخانجات، كارگاهها و بخشهاي خصوصي درآوردهاند كه در نهايت به انحراف كشيده شده و دچار مشكلات اخلاقي شدهاند.
وي ادامه داد: وضعيت اخلاقي كه جامعه دانشگاهي جوان ما بهخصوص كساني كه در دانشگاه آزاد تحصيل كردهاند، با آن مواجه شدهاند، با هيچ گفتوگويي قابل جبران نيست.نظام بايد در جهتي حركت كند كه هزينههاي زندگي مردم را كاهش دهد.
عطارزاده با بيان اينكه بيشترين حجم نالهها و فريادهاي مردم از هزينههاي سرسامآور تحصيل در دانشگاه آزاد است، تصريح كرد: دانشجويان دانشگاه آزاد با هزار رنج و مصيبت درس ميخوانند كه اين موضوع زيبنده نظام جمهوري اسلامي نيست.
وي گفت: دولت بايد راه حلي براي پرداخت بخشي از هزينه تحصيل دانشجويان آزاد فراهم كند البته بهتر بود از ابتداي تشكيل دانشگاه آزاد، دولت مقداري از هزينهها را برعهده ميگرفت.
شهريار مشيري عضو كميسيون آموزشي و تحقيقات مجلس درباره مساله شهریه دانشگاه آزاد بر این باور است که اگر دل دولت براي دانشجو ميسوزد بيايد و مانند ساير كشورها به دانشجو وام بدهد و پس از فارغالتحصيلي و اشتغال به كار، به صورت اقساطي از وي پس بگيرد... دولت ذخيره ارزي را مثل آب خوردن خرج ميكند و بيش از 45 ميليارد دلار را براي سوبسيد هزينه ميكند حال بيايد و يك رقم ناچيز را به اين مبلغ اضافه كند يا مثلا بنزين را از 80 تومان 100 تومان كند اما در عوض آن خانوادهها راحت زندگي كنند و دانشجويان با فراغ بال به تحصيل خويش ادامه دهند... دولتي كه ميتواند براي ساختن پاساژ و شهربازي وام پرداخت كند، چطور نميتواند براي تحصيل دانشجويان كه زيرساخت جامعه هستند وام اختصاص بدهد؟
تعامل اصلاح طلبان با دانشگاه آزاد
در این مجال بد نیست به نوع تعامل اصلاح طلبان با دانشگاه آزاد نیز اشاره کنیم.
همگی به یاد داریم که اصلاح طلبان در بسیاری از موارد از جمله روند افزایش شهریه ها،نوع برخورد مدیریت دانشگاه با فعالیت های صنفی،اجتماعی وسیاسی دانشجویان و... با مدیران دانشگاه آزاد اختلافات بنیادینی داشتند با این همه شاهد بودیم که چه رئیس جمهورخاتمی وچه وزاری علوم وی(دکتر معین ودکتر توفیقی) به استقلال این نهاد عمومی احترام گذاشته هیچ گاه تلاش نکردند که این بخش را تحت نظر خود قرار دهند.سيدنظام ملاهويزه عضو فراكسيون اصولگرايان مجلسهفتم نیز اعتراف می کند که آن قدر كه از طرف دولت اصولگرا به دانشگاه آزاد اسلامي فشار وارد ميشود، دوم خرداديها كه حتي كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس را در اختیار داشتند، اين گونه اقدام نميكردند.
وی در ادامه می افزاید وزارتعلوم به جاي آنكه وقت خود را مصروف طراحي براي عزل جاسبي و تغيير شهريه انجام دهد، وام دانشجويي را تقويت و مشكلات موجود دانشگاه را حل كند.
وي تاكيد می کند هر اقدامي كه وزارت علوم در راستاي تضعيف دانشگاه آزاد انجام داد، نتيجه معكوس در بر خواهدداشت.
اهداف احمدی نژاد از حمله به دانشگاه آزاد
با اتفاقات به وقوع پیوسته در یک ماه اخیر وبه ویژه صف آرایی آشکار هاشمی واحمدی نژاد به نظر می رسد که داستان رویارویی دولت ودانشگاه آزاد تا مدت ها ادامه داشته باشد ودر آینده بخش های دیگری از این سریال به نمایش در آید.
در پایان به نظر می رسد که باید به این پرسش کلیدی پرداخت که چه دلایلی باعث آن شده است که احمدی نژاد وهمکاران وی زین ویراق کرده به عزم تسخیر دانشگاه آزاد حیثیت واعتبار خود را گرو بگذارند؟
برخی براین باورند که با توجه به نزدیکی به انتخابات شوراها ودر ارتباط بودن بخش قابل توجهی از رای دهندگان با دانشگاه آزاد برخی از صاحبان قدرت برای جلب آرای آنها تلاش گسترده ای را آغاز کرده اند وبه یقین یکی از راه های رضایت رای دهندگان کاهش شهریه های دانشگاه آزاد ویا حتی شعار آن خواهد بود.
اما برخی دیگر از صاحب نظران کشور در این زمینه نظری متفاوت دارند آنهامعتقدند که شاید جلب آرای مردم با استفاده از روش های عوامفریبانه وپوپولیستی جز اهداف دولت باشد اما باید این مساله را از ابعاد دیگری نیز مورد ارزیابی قرار داد. اگر به نحوه عملکرد حاکمیت یکدست در یک سال گذشته نگاهی بیافکنیم به پازلی بر می خوریم که با کامل شدن هرقسمت ازآن یک بخش تاثیر گذار و مستقل بخش خصوصی ویا غیر دولتی مورد هجوم وتخریب قرار گرفته است.دراین باره می توان به برخوردهایی که با بخش خصوصی از جمله بانک پارسیان وبرخی شرکت های بزرگ اقتصادی و روزنامه غیر دولتی وتاثیرگذار شرق در این مدت انجام شده اشاره کرد.
به نظر می رسد که حاکمیت یکدست ودولت نهم به نوعی فوبیا نسبت به بخش ها غیر دولتی تاثیرگذار دچار شده اند وتنها راه باقی ماندن در عرصه را درمقابله همه جانبه با آن جستجو می کنند.
باید دید که حاکمان جدید با این طرز تفکر تا کجا می توانند مرکب مراد خود را به پیش ببرند؟ این پرسشی است که گذر زمان به آن پاسخ خواهد داد...